Copyright © 2019 - ਪੰਜਾਬੀ ਹੇਰਿਟੇਜ
ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ 17 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਕੀ

ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ 17 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਕੀ

1100 ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਲੈਬ ‘ਚ ਹਾਲੇ ਵੀ ਜੁਟੇ ਹਨ ਮਾਹਿਰ

ਨਿਊਯਾਰਕ : ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ 17 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਰੀਬ 1100 ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ। ਏਨੇ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਥਿਤ ਲੈਬ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਉਸੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਪਥਰਾਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਹ ਪਥਰਾਟਾਂ ਨਾਲ ਡੀਐੱਨਏ ਮੈਚ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਹੀ ਪ੫ਕਿਰਿਆ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਅਲਕਾਇਦਾ ਨੇ 11 ਸਤੰਬਰ, 2001 ਨੂੰ ਚਾਰ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵਰਲਡ ਟ੫ੇਡ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਟਾਵਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਹਮਲੇ ‘ਚ 2753 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਮਿ੫ਤਕਾਂ ‘ਚ 1642 ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 1111 ਹੋਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਬਾਇਓਲਾਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਾਰਕ ਡਿਜ਼ਾਇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਡੀਜ਼ਲ ਤੇ ਜੈੱਟ ਈਂਧਣ ਆਦਿ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ‘ਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਡੀਐੱਨਏ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਾਨਵੀ ਪਥਰਾਟਾਂ ਦੇ ਜੋ 22 ਹਜ਼ਾਰ ਟੁੱਕੜੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਡੀਐੱਨਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ 10-15 ਵਾਰ ਜਾਂਚ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।’ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਪੀੜਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਬੀਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਹਾਰ ਮੰਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੀ ਜੁਲਾਈ ‘ਚ ਕਰੀਬ ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਕ ਪੀੜਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ।

ਹਮਲੇ ਤੋਂ 13 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਗਰਾਉਂਡ ਜੀਰੋ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੇਂਟਰ ਟਾਵਰ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗਰਾਉਂਡ ਜ਼ੀਰੋ ਉੱਤੇ ਬਣ ਰਹੇ ਫੋਰ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੇਂਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਟਾਵਰ ਜੰਗਲ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੇਂਟਰ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । 9 / 11 ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਟਵਿਨ ਟਾਵਰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ । ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਫੋਰ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੇਂਟਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ । ਹੁਣ ਘਟਨਾ ਦੇ 13 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਹ ਨਵਾਂ ਟਾਵਰ ਖੋਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ 60 ਫੀਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆਫਿਸ ਲਈ ਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਲਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ । 1776 ਫੁੱਟ ਦਾ ਇਹ ਟਾਵਰ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ । 35 ਲੱਖ ਸਕਵੇਇਰ ਫੁੱਟ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਇਸ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ 104 ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ । ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ 4 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ( 24 , 538 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਖਰਚ ਹੋਏ ਹਨ । ਇਸ ਟਾਵਰ ਉਸਾਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰ 2006 ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੋਲਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ , ਲੇਕਿਨ ਫਾਇਨੇਂਸ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ । ਲਿਹਾਜਾ , ਇਹ ਹੁਣ 13 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਗਰਾਉਂਡ ਜੀਰੋ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਨਵੇਂ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੇਂਟਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟਾਵਰ ਹੈ । ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨੀ ਆਰਕੀਟੇਕਟ ਫੁਮਿਹਿਕੋ ਮਾਕੀ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ।

ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਹਨ ਉਡੀਕ ‘ਚ
ਪੀੜਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਮਲੇ ‘ਚ ਆਪਣੇ 24 ਸਾਲਾ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੈਰੀ ਫੇਟਸੇਟ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਉਸੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਦ ‘ਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਵਿਦਾਈ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ।’

ਕਈ ਮਾਹਿਰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਕੂਲ ‘ਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਥਿਤ ਲੈਬ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਕਈ ਮਾਹਿਰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ‘ਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ। ਡਿਜ਼ਾਇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ‘ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਯਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।’ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਤਕ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ‘ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।