ਅਮਰੀਕਾ-ਯੂਰਪ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਿਆ ਤਣਾਅ: ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸਾਂਝੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਟਰੰਪ ਦੀ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ’ਤੇ ਅੱਖ: ਡੈਨਮਾਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ‘ਵਿਕਾਊ ਨਹੀਂ ਹੈ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ’, ਨਾਟੋ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਵੱਡੀ ਦਰਾਰ
ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ‘ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ’ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੀਆਂ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਰਪੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਰਗੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਟੋ (NATO) ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖੋਹਣਾ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਦਰਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੀਨ-ਨੋਏਲ ਬੈਰੋਟ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੈਰੋਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਫ਼ਲ ਫੌਜੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਅਜੇ ਵੀ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਲਪਾਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਰ ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ‘ਵਿਕਾਊ ਨਹੀਂ ਹੈ’।
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਵੱਡੇ ਖਣਿਜ ਭੰਡਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚੀਨ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਲਾਰਸ ਲੋਕੇ ਰਾਸਮੁਸੇਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰਾਸਮੁਸੇਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਟਾ (MarineTraffic) ਤੋਂ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਰੂਸੀ ਜਹਾਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਾਸਮੁਸੇਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ‘ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ’ ਪਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੁਰੰਤ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਿਰਫ਼ 57,000 ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨਾਟੋ ਮੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.