ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ 51ਵਾਂ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਰੌਲਾ?

ਸੰਪਾਦਕੀ ਮੰਡਲ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਆਂਢੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 8,891 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸਰਹੱਦ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ “ਗੈਰ-ਫੌਜੀ ਸਰਹੱਦ” (Undefended Border) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਾਂਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਠੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਓਟਵਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਤੱਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਡਰ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 51ਵਾਂ ਸੂਬਾ ਬਣ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ (Military Invasion) ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ “ਅਮਰੀਕਾ ਫਸਟ” (America First) ਨੀਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਇਸ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੀ ਤਹਿ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਆਖਿਰ ਇਹ ਸੋਚ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਇਸਦੇ ਕੀ ਮਾਇਨੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤਸਵੀਰ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਸਰਵੇਖਣ ਦੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਲੈਜਰ (Leger) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਮੁਲਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ “ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ” ਵਰਗਾ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਿਸ ਕਦਰ ਭਾਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ” ਜਾਂ “ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ” ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੋਟੇ ਮੁਲਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਣੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ।
“ਮੈਨੀਫੈਸਟ ਡੈਸਟੀਨੀ” ਦੀ ਵਾਪਸੀ?
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲ ਟੇਢੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ “ਮੈਨੀਫੈਸਟ ਡੈਸਟੀਨੀ” (Manifest Destiny) ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰੱਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 1812 ਦੀ ਜੰਗ ਇਸੇ ਸੋਚ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ) ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਦੀ ਖਾਣੀ ਪਈ ਸੀ।
ਪਿਛਲੇ 200 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚ ਦੱਬ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਇੰਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ ਕਿ ਸਰਹੱਦਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ (Right-wing politics) ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਸੋਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਧੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ
ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜਵਾਬ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: “ਨਹੀਂ”। ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਭਾਵੇਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਸਾਡੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ-ਆਸਮਾਨ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Healthcare): ਕੈਨੇਡਾ ਆਪਣੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਲਾਜ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਬਲੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁਣਗੇ।
ਗੰਨ ਕਲਚਰ (Gun Control): ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੀ ਬੇਲਗਾਮ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪਸੰਦ ਹਨ।
ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ (Multiculturalism): ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਮਾਜਕ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। “ਮੋਜ਼ੈਕ” (Mosaic) ਬਨਾਮ “ਮੈਲਟਿੰਗ ਪੋਟ” (Melting Pot) ਦਾ ਫਰਕ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੈਨੇਡਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 51ਵਾਂ ਸੂਬਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੂਹ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਟਰੰਪ ਫੈਕਟਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਲੈਣ-ਦੇਣ (Transactional) ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਟੋ (NATO) ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
“51ਵੇਂ ਸੂਬੇ” ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਾ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਛਤਰ-ਛਾਇਆ ਹੇਠ ਹੀ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੈਰਿਫ (Tariffs) ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ (CUSMA) ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ “ਆਰਥਿਕ ਕਬਜ਼ੇ” ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਸੰਘੀ ਘੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ‘ਤੇ ਫੌਜਾਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ; ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਅਸਲ ਖਤਰਾ ਫੌਜੀ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਰਥਿਕ ਗੁਲਾਮੀ ਹੈ।
ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਜੰਗ: ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਵਧੇਗੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬੇ ਸੋਕੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਰਕਟਿਕ (ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਬਰਫ਼ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਾਨਾ “ਸੁਰੱਖਿਆ” ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਸੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਕੀ ਹੋਵੇ?
ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ “ਪਾਗਲਪਨ ਭਰਿਆ ਸਰਵੇਖਣ” ਕਹਿ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦੇਈਏ? ਨਹੀਂ, ਇਹ ਗਲਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ: ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ (Diversify) ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ: ਸਾਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੁਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਕੂਟਨੀਤਕ ਏਕਤਾ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਣ, ਨੂੰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਇੱਕਮੁੱਠ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਹਾਣੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਬਣਦਿਆਂ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਜਦੋਂ ਨੀਅਤਾਂ ਬਦਲ ਜਾਣ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਇੱਕ “ਵੇਕ-ਅੱਪ ਕਾਲ” (Wake-up call) ਹੈ।
ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੋਸਤੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਕੈਨੇਡਾ ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਦੇ ਦੇਵੇ; ਇਹ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ, ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਉਂਦਾ-ਜਾਗਦਾ ਮੁਲਕ ਹੈ।
ਅੱਜ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪਛਾਣ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਬਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। 51ਵਾਂ ਸੂਬਾ ਬਣਨ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਦੂਰ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ “ਟਰੂ ਨੌਰਥ ਸਟਰੌਂਗ ਐਂਡ ਫ੍ਰੀ” (True North Strong and Free) ਵਾਲੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ।