ਸਰੀ, (ਿਦਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਐਂਡਰਿਊ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ-ਵਿੰਡਸਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਮਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਂਡਰਿਊ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ । ਅੰਗਸ ਰੀਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵੱਲੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 84 ਫੀਸਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ । ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ 24 ਤੋਂ 26 ਫਰਵਰੀ ਦਰਮਿਆਨ 1,607 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜਨਤਾ ਐਂਡਰਿਊ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 73 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਂਡਰਿਊ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ 11 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਦਰਮਿਆਨਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਫੀਸਦੀ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਇਆ । ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਂਡਰਿਊ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ‘ਘਿਨਾਉਣੀਆਂ’ ਦੱਸਿਆ ਸੀ । ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਗੇ ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਐਂਡਰਿਊ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ-ਵਿੰਡਸਰ ਕੋਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਰੁਤਬਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੋਸ਼ੀ ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧੀ ਜੈਫਰੀ ਐਪਸਟਾਈਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸਬੰਧ ਸਨ । ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਐਪਸਟਾਈਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੰਭੀਰ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ ਤੀਜੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ । ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ 15 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ ਤੀਜੇ ਹਨ । ਕੈਨੇਡਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਾਇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ । ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮਰਦ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਵਾਰਸਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ।
ਹੁਣ ਐਂਡਰਿਊ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ । ਲਗਭਗ 51 ਫੀਸਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 47 ਫੀਸਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ । ਵਰਤਮਾਨ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਿਲੀਅਮ ਅਗਲੇ ਵਾਰਸ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਜਾਰਜ, ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਲੂਈਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਰੀ ਪੰਜਵੇਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਰਚੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ ਲਿਲੀਬੈਟ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਛੇਵੇਂ ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹਨ । ਐਂਡਰਿਊ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ ।