ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕੰਪਨੀ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਵਾਿਸ਼ੰਗਟਨ : ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦਿੱਗਜ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਹੁਣ ਪੁਲਾੜ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟੈਲੀਕਾਮ ਗਰੁੱਪ ‘ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ’ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਐਲਨ ਮਸਕ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਸਪੇਸ-ਐਕਸ ਦੇ ‘ਸਟਾਰਲਿੰਕ’ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ 12.3 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਾਰਨ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਲਹਾਲ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ 8.81 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੂਸੀਆਨਾ ਦੇ ਕੋਵਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਾਲੀ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਕੰਪਨੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਅ-ਅਰਥ-ਆਰਬਿਟ ਸੰਚਾਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਸਰਕਾਰੀ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਤੇ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼, ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਅਹਿਮ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਕਾਫੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਜਟਿਲ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਨੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੇਚ ਐਪਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਦੀ 20 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਹੁਣ ਐਪਲ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੌਦੇ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੌਦਾ ਆਪਣੇ ‘ਲੀਓ’ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੁਇਪਰ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੰਪਨੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ 3,200 ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੌਦਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦਾ ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਐਲਨ ਮਸਕ ਦੇ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੇਗਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਕੋਲ 9,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਪੇਸ-ਐਕਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 50 ਤੋਂ 80 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ‘ਸਟਾਰਸ਼ੀਲਡ’ ਨਾਮਕ ਖਾਸ ਵੇਰੀਐਂਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦਾ ‘ਲੀਓ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 180 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਹੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਪੇਸ-ਐਕਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਈਪੀਓ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਸ-ਐਕਸ ਦੀ 1.75 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਉਸਦੇ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਲਈ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਵਰਗੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟੈਲੀਕਾਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਰ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਰ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਐਪਲ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲੋਬਲਸਟਾਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀ ਫੈਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੌਦੇ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।