ਕਿਊਬੈਕ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ

ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸਵਾ ਲੇਗੋਲਟ ਨੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦਾ ਕੀਤਾ ਐਲਾਨ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੌੜ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂ
ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤ, ਖਾਸਕਰ ਕਿਊਬੈਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਭੂਚਾਲ ਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ‘ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸਵਾ ਲੇਗੋਲਟ (François Legault) ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੇਗੋਲਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਲੇਗੋਲਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਸਗੋਂ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੇਗੋਲਟ, ਜੋ ਕਿ ‘ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਅਵਨੀਅਰ ਕਿਊਬੈਕ’ (CAQ) ਦੇ ਬਾਨੀ ਹਨ, ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਨਤਕ ਰਾਇ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ (Polls) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪਾਰਟੀ ਕਿਊਬੈਕੋਇਸ (Parti Québécois) ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਹਾਊਸਿੰਗ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮੀ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਕਰਾਰੀ ਹਾਰ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਬੇਚੈਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੇਗੋਲਟ ‘ਤੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਬਾਅ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਲੇਗੋਲਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਗਿਣਾਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਊਬੈਕ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਿੱਲ 21 (ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ) ਅਤੇ ਬਿੱਲ 96 (ਭਾਸ਼ਾ ਕਾਨੂੰਨ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਰਹੇ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਊਬੈਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।” ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਮੂਡ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੇਗੋਲਟ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਨੇਤਾ ਨਹੀਂ ਚੁਣ ਲੈਂਦੀ।
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਲੇਗੋਲਟ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ‘ਤੇ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਿਊਬੈਕ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਕਿਊਬੈਕੋਇਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਲੇਗੋਲਟ ਦੀ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਗੋਲਟ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਢਾਂਚੇ, ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਵੀ ਲੇਗੋਲਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਲੇਗੋਲਟ ਅਤੇ ਟਰੂਡੋ ਵਿਚਕਾਰ ਅਕਸਰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਲੇਗੋਲਟ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ CAQ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਲੇਗੋਲਟ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਕਰਿਸ਼ਮੇ ਦੁਆਲੇ ਬਣੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਿਊਬੈਕ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਬਨਾਮ ਸੰਘਵਾਦੀ (Federalist) ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਪਾਰਟੀ ਇਕਜੁੱਟ ਰਹਿ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਫ੍ਰਾਂਸਵਾ ਬੋਨਾਰਡੇਲ, ਜੇਨੇਵੀਵ ਗੁਇਲਬੋਲਟ ਅਤੇ ਸਾਈਮਨ ਜੋਲਿਨ-ਬੈਰੇਟ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੌੜ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਊਬੈਕ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਰਮਾ ਦੇਵੇਗੀ।
ਸਿਆਸੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੇਗੋਲਟ ਦਾ ਜਾਣਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਿਊਬੈਕ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਵਰਗੇ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਮੰਗ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੁਕਣਾ ਪਿਆ। ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਨੇਤਾ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਡਿੱਗਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਫਿਲਹਾਲ, ਕਿਊਬੈਕ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਖਬਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੇਗੋਲਟ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚਿਹਰਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।