ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ

ਬੀ.ਸੀ. ਅਤੇ ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਧੇ
ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਕਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ‘ਮੈਡੇਟੋਮੀਡੀਨ’ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਡੇਟੋਮੀਡੀਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੈਡੇਟਿਵ (ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ) ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ (BCCDC) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਫੈਂਟਾਨਿਲ ਵਰਗੇ ਘਾਤਕ ਓਪੀਔਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸਗੋਂ ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਓਨਟਾਰੀਓ ਪੋਇਜ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਐਮਿਲੀ ਆਸਟਿਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਡੇਟੋਮੀਡੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀ ‘ਡਰੱਗ ਚੈੱਕ ਸਰਵਿਸਿਜ਼’ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਥੇ ਫੈਂਟਾਨਿਲ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਗਭਗ 80 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਰਮ ਹੋਣਾ (ਹੈਲੂਸੀਨੇਸ਼ਨ), ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਣਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਸਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ‘ਜ਼ਾਇਲਾਜ਼ੀਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੈਟਰਨਰੀ ਟ੍ਰਾਂਕੁਇਲਾਈਜ਼ਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ “ਜ਼ੋਂਬੀ ਡਰੱਗ” ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਾਇਲਾਜ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਾ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਡੇਟੋਮੀਡੀਨ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਜ਼ਾਇਲਾਜ਼ੀਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਾਇਲਾਜ਼ੀਨ ਸਿਰਫ਼ 5 ਫੀਸਦੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੈਡੇਟੋਮੀਡੀਨ ਹੁਣ 30 ਤੋਂ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਓਪੀਔਡਜ਼ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਓਪੀਔਡ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਪਿੱਛੇ 13.5 ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ 2023 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ 20 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤਾਂ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਗੈਰ-ਘਾਤਕ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਡੇਟੋਮੀਡੀਨ ਅਤੇ ਜ਼ਾਇਲਾਜ਼ੀਨ ਵਰਗੇ ਟ੍ਰਾਂਕੁਇਲਾਈਜ਼ਰ ਓਪੀਔਡਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ‘ਨਲੋਕਸੋਨ’ (ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਨਲੋਕਸੋਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੈਟਰਨਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਂਟਾਨਿਲ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ 911 ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ।