ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਕਾਲਾ ਦਿਨ: ਵਿੱਤੀ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਦਰਜਨਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੋਏ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ

ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਖਬਾਰ ‘ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ’ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਜਗਤ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕਈ ਅਹਿਮ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤਹਿਤ ਦਰਜਨਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਅਮਲੇ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਸਿਓਲ (ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ‘ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਹੱਬ’ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਹੱਬ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਖਬਰਾਂ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਵਿਲ ਲੁਈਸ ਨੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 77 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਹ “ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਰ ਜ਼ਰੂਰੀ” ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਪਏ ਹਨ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਗਿਲਡ, ਜੋ ਕਿ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਯੂਨੀਅਨ ਹੈ, ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਦਿਨ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਛਾਂਟੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਹਨਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਖੋਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਸਗੋਂ ਇਹ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇੱਕ ਧੋਖਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗਾਂ, ਸਿਆਸੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਹਰਕਤ ਹੈ। ਯੂਨੀਅਨ ਮੁਤਾਬਕ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਸਿਓਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਖਬਰਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਮੀਡੀਆ ਘਰਾਣੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਅਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਮੀਡੀਆ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵੱਡੇ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਟਾਈਮਜ਼, ਸੀ.ਐਨ.ਐਨ. ਅਤੇ ਵਾਈਸ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਖਰਚਾ ਕੱਢਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ (Investigative Journalism) ਖਤਮ ਹੋਣ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਵਰਗੇ ਵੱਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਹ ਛਾਂਟੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ “ਲੋਕਤੰਤਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ” (Democracy Dies in Darkness) ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਖਬਾਰ ਖੁਦ ਆਰਥਿਕ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਨੌਕਰੀ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਜਗਤ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.