ਬੀ.ਸੀ. ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗਾ ਨਵਾਂ ਟੈਕਸ, 2028 ਤੱਕ 234 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਰਜ਼ਾ
ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਐਨ.ਡੀ.ਪੀ. (NDP) ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਆਪਣਾ ਸਾਲ 2026 ਦਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਬਰੈਂਡਾ ਬੇਲੀ (Brenda Bailey) ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਨੂੰ “ਸਖਤ” (Tough) ਬਜਟ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ (Public Sector) ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਛਾਂਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਅਥਾਹ ਕਰਜ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਬਜਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਲੇ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦਾ ਘਾਟਾ (Deficit) ਵੱਧ ਕੇ 13.3 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 9.6 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਘਾਟੇ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 3.7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਬੇਕਾਬੂ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਕਰਜ਼ਾ 183 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੌਜੂਦਾ ਰਫਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ 2028-29 ਤੱਕ ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ 234 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 2028 ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹਰ ਇੱਕ ਟੈਕਸ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚੋਂ 8.2 ਸੈਂਟ ਸਿਰਫ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਵਿਆਜ ਮੋੜਨ ਲਈ ਦੇਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 4.9 ਸੈਂਟ ਹੈ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਬੇਲੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ “ਕੌੜੇ ਘੁੱਟ” ਭਰਨੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੈਂਚੀ ਚਲਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 15,000 ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੇਲੀ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਟੌਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਅਸਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਭਰਨ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛਾਂਟੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ “ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਵਰਕਰਾਂ” ਨੂੰ ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਟੈਕਸਾਂ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ (Tax Bracket) ਲਈ ਮੁਢਲੀ ਨਿੱਜੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਰ 5.06 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 5.6 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ 1 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ 115 ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੇਲੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ 40 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰੈਡਿਟ 25,570 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਘਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ 44,950 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮੀਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਬੋਝ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਘਰਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸ (Speculation and Vacancy Tax) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 3 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ‘ਤੇ ਸਕੂਲ ਟੈਕਸ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਣ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਅਤੇ ਜੀਓ-ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਸੇਲਜ਼ ਟੈਕਸ (PST) ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸਨ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਲਈ ਕਈ ਕਾਰਨ ਗਿਣਾਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਧਮਕੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀ ਲਿਬਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਮੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਬਜਟ ਅੰਕੜੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਤੰਬਾਕੂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ 2.7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਇੱਕਮੁਸ਼ਤ ਰਕਮ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਢਕ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ “ਸੰਜਮ” (Austerity) ਵਾਲਾ ਬਜਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਬੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ , ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਰਨੀਆਂ ਹੀ ਪੈਣਗੀਆਂ।” ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 1.3 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲਈ 1.8 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚੇ ਗਏ 3 ਤੋਂ 3.5 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਹੈ।
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਜਟ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਵਧਣਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਸਤਾਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਮਰ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬੀ.ਸੀ. ਦਾ ਇਹ ਬਜਟ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਕੱਸਣੀ ਪਵੇਗੀ।
Wednesday, March 11, 2026
