ਨਿਊਯਾਰਕ : ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਦਿੱਗਜ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਚੈਟ-ਜੀਪੀਟੀ (ChatGPT) ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਓਪਨ-ਏਆਈ (OpenAI) ਅਤੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਕੰਪਨੀ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ 50 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੌਦਾ ਉਸ ਦੇ ਅਤੇ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਊਡ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਕਈ ਅਹਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵੈੱਬ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (AWS) ਨੂੰ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਫਰੰਟੀਅਰ’ (Frontier) ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਰਡ-ਪਾਰਟੀ ਕਲਾਊਡ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਰੰਟੀਅਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ ਜੋ ਏਆਈ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਦਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਅਜ਼ਿਓਰ (Azure) ਕਲਾਊਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ।
ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਵੀ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਗਲਤ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਰੰਟੀਅਰ ਦੇ ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ‘ਤੇ ਸੱਟਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਵਿੱਚ 1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2023 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਬਾਈਡਿੰਗ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਲਈ ਸੌਫਟਬੈਂਕ, ਐਨਵੀਡੀਆ ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਜ਼ਿਓਰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਕਲਾਊਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਹੇਗਾ ।
ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਅਤੇ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਕੋਲ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਇਸੰਸ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਜ਼ਿਓਰ ਹੀ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਊਡ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਰਹੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨਾਲ ਓਪਨ-ਏਆਈ ਦੇ ਵਧਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੇ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਤਿੰਨੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਦਾਲਤੀ ਜੰਗ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ।

