ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ‘ਆਰਥਿਕ ਜੰਗ’ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕੈਨੇਡਾ, ਬੈਂਕ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਵਧਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ’ਤੇ ਜਤਾਈ ਚਿੰਤਾ

ਅਮੀਰ-ਗਰੀਬ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦਾ ਪਾੜਾ ਸਿਆਸੀ ਏਜੰਡੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਖਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਉਲੀਕੀ ਨੀਤੀ
ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਆਰਬੀਸੀ ਸੀਈਓ ਕਾਨਫਰੰਸ’ (RBC CEO Conference) ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਬੈਂਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ’ ਅਤੇ ‘ਵਧਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ’ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੇ ਹਨ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲੌਰੇਂਟ ਫਰੇਰਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਰਥਿਕ ਜੰਗ’ (Economic War) ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitics) ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਬੂਹੇ ’ਤੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਪੈਣਗੇ।
ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਫਰੇਰਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵੀਕਐਂਡ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਿੱਧਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਲੇਬਰ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਓਟਾਵਾ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਜਾ ਰਹੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਮ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਰਬੀਸੀ (RBC) ਦੇ ਮੁਖੀ ਡੇਵ ਮੈਕੇ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਪਰਲੇ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਬਾਕੀ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾੜਾ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਮੁੱਦਾ ਬਣੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਖਪਤਕਾਰ ਫਿਲਹਾਲ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੋੜਨ ਅਤੇ ਖਰਚਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੀਅਲ ਐਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਕ ਉਹ ਪੈਸਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ’ਤੇ ਖਰਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬੀਐਮਓ (BMO) ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡੈਰਿਲ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ’ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ-ਅਮਰੀਕਾ-ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਮਝੌਤੇ (CUSMA) ਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਵਪਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰੱਖਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੂਨ ਜਾਂ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜਾਦੂਈ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੈਂਕ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਦਾਅ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੀਆਈਬੀਸੀ (CIBC) ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੁਖੀ ਹੈਰੀ ਕਲਹਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੈਂਕ ਆਪਣੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ’ਤੇ ਖਰਚੇ ਦਾ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਏ.ਆਈ. ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ’ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।
ਟੀਡੀ ਬੈਂਕ (TD Bank) ਦੇ ਸੀਈਓ ਰੇਮੰਡ ਚੁਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੋਰਗੇਜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (Mortgage Management) ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਖਰਚੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ‘ਏਜੰਟਿਕ ਏ.ਆਈ.’ (Agentic AI) ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਰ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਹੁਣ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੋਰਗੇਜ ਅਤੇ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਆਰਬੀਸੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੈਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਵੈਲਿਊ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਹੈ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.