ਸਰੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੋਣਹਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ, ਅਰਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰੇਆ ਬਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ‘ਕਲਾਈਮੇਟ ਲੀਡਰ’

‘ਕਲਾਈਮੇਟ-75’ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਲਈ ਹੋਈ ਚੋਣ, ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਲਿਆਉਣਗੇ ਬਦਲਾਅ
ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਸਰੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੋਣਹਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੱਲ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਵੈਨ (Isabella Wen), ਸ਼ਰੇਆ ਰਾਓ (Shreya Rao) ਅਤੇ ਅਰਮਾਨ ਥਾਂਦੀ (Armaan Thandhi) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ‘ਸਟਾਰਫਿਸ਼ ਕੈਨੇਡਾ’ (Starfish Canada) ਨਾਮਕ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਦਘਾਟਨੀ ‘ਕਲਾਈਮੇਟ-75’ (Climate75) ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਲ 75 ਨੌਜਵਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀ ਦੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਚਮਕਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਇਹ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੁਐਮਿਸ਼ (Squamish) ਵਿਖੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਮੇਲਨ (Summit) ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਕਲਾਈਮੇਟ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਉਪਰਾਲਿਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੂਲਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ (Indigenous-led) ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਵੈਨ:
ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਵੈਨ, ਜੋ ਕਿ ਲੈਂਗਲੀ ਦੇ ਆਰ.ਈ. ਮਾਉਂਟੇਨ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ (R.E. Mountain Secondary) ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਫਰ ‘ਪਬਲਿਕ ਸਪੀਕਿੰਗ’ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕੇ। ਇਸੇ ਸੋਚ ਤਹਿਤ ਉਸਨੇ ‘ਲਾਊਡਲੀ ਟੂਗੈਦਰ’ (Loudly Together) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੀਰੀਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੈਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਘਾਨਾ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਵੈਨ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (UBC) ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਾਲ ਰਿਸਰਚ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਜਲ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ। ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ “ਮੈਂ” ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ “ਅਸੀਂ” ਬਹੁਤ ਘੱਟ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਰਮਾਨ ਥਾਂਦੀ:
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਬਦਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
ਸਾਈਮਨ ਫਰੇਜ਼ਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (SFU) ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਰਮਾਨ ਥਾਂਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਹੈ। ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਰਮਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2023 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ (Wildfire Season) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦੀ ਘਟਨਾ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ “ਲਾਈਟ ਬਲਬ ਮੋਮੈਂਟ” (Light bulb moment) ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਜੂਨੀਅਰ ਪਾਲਿਸੀ ਐਨਾਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਅਰਮਾਨ ਨੂੰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ (Climate Anxiety) ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਹਿਤ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ‘ਵਾਈ-ਕੇਅਰ’ (Y-Care) ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਅਰਮਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੋਵੇ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
ਸ਼ਰੇਆ ਰਾਓ:
ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਗੀ ਚੇਤਨਾ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵਾਟਰਲੂ (University of Waterloo) ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸ਼ਰੇਆ ਰਾਓ, ਜੋ ਕਿ ‘ਪਲਾਂਟਿਡ ਯੂਥ ਓਪਰਚਿਊਨਿਟੀਜ਼’ (Planted Youth Opportunities) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਦਾ ਸਫਰ ਸਰੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਸੁੰਦਰ ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ। ਰਾਓ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਟੌਪ 25 ਅੰਡਰ 25’ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਵਧਾ ਕੇ ‘ਕਲਾਈਮੇਟ-75’ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਭਵਿੱਖ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਸਰੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਹੀਰੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਵੱਡੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਗੇ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.