ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸਫਾਈ
ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਵੈਸਟਜੈੱਟ (WestJet) ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਟਿਕ-ਟਾਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਬੇਹੱਦ ਤੰਗ ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਗੋਡੇ ਅਗਲੀ ਸੀਟ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਿੱਲਣ-ਜੁੱਲਣ ਲਈ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਜਹਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ (Reconfigured) ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਲਈ ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਏ ਸਸਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਬਦਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਕਤਾਰ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਫ਼ਾਸਲੇ (Seat Pitch) ਨੂੰ 28 ਤੋਂ 38 ਇੰਚ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਲਈ 28 ਇੰਚ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਿਸੇ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਜਾਪ ਰਹੀ।
ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ‘ਨਾਨ-ਰਿਕਲਾਈਨਿੰਗ’ (ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੀਆਂ) ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਵਿਰੋਧ ਝੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣੀ ਪਈ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ 43 ਬੋਇੰਗ 737 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਏਗੀ ਅਤੇ ਕੈਬਿਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇਗੀ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਸੀਟਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਧ ਜਗ੍ਹਾ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਸਸਤੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਤੰਗ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ‘ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਪਬਲਿਕ ਐਂਪਲਾਈਜ਼’ (CUPE) ਦੇ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਵਿੰਗ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਿਰੁੱਧ ‘ਅਲਟਰਾ-ਐਕਸਟਰਾ-ਬੇਸਿਕ’ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਨੇ ਸਸਤੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਤੋਂ ਸੀਟ ਦੀ ਚੋਣ, ਚੈੱਕ-ਇਨ ਬੈਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਖੋਹ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਾਫਰ ਖ਼ਰਾਬ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਫਲਾਈਟ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਵੀ ‘ਨਰਕ’ ਵਰਗੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਰੇਸ ਟੂ ਦਿ ਬੌਟਮ’ (ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਵੱਲ ਦੌੜ) ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਰਬਪਤੀ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਤੇਵਰਾਂ ਨੇ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ। ਨਵੀਂ ‘ਅਲਟਰਾ ਬੇਸਿਕ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਕੋਸਟ ਇਫੈਕਟਿਵ’ (ਕਿਫਾਇਤੀ) ਜਾਪ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਆਰਾਮ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ-ਓਹਲੇ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਸਤੇ ਕਿਰਾਏ ਅਤੇ ਮਾਨਕਾਂ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.