ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਟ: ਕੀ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੂਜੇ ਸਰਚ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ?

ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰਚ ਡਾਟਾ ਤੱਕ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਰਚ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਯੂਰਪ ਦੇ ਨਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਹੋਰਨਾਂ ਸਰਚ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਸਰਚ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਧੇਗੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੂਗਲ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਕਲੇਅਰ ਕੈਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਲੜੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਲੇਅਰ ਕੈਲੀ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਹੱਦ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਹਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੂਗਲ ‘ਤੇ ਸਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡਾਟਾ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ, ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਾਟਾ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੰਮਨਾਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ‘ਡਾਟਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀ’ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸਰਚ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਣ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਗੂਗਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਸਕਣ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧਿਤ ਧਿਰਾਂ ਕੋਲ 1 ਮਈ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੂਗਲ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਗੂਗਲ ਲਈ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2017 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਂਟੀ-ਟਰਸਟ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਲਈ 9.71 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ 11.43 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਦਾ 10% ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਗੂਗਲ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਫੈਸਲਾ ਤਕਨੀਕੀ ਜਗਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.