ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ

ਸਰੀ, (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਰਮੂਜ਼ ਪਣਜੋੜ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 126 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 90 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ 30 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਟੈਮਰੈਕ ਵੈਲੀ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬ੍ਰਾਇਨ ਸ਼ਮਿਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਕਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ 650 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਲ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 60 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੀ ਔਸਤਨ ਡਬਲਯੂਟੀਆਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 98.42 ਡਾਲਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਰ ਊਰਜਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜੋਖਮ ਵੱਡੇ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟੈਮਾਰੈਕ ਵੈਲੀ ਐਨਰਜੀ ਇਸ ਵਧਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਨਕਦ ਵਹਾਅ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ 650 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਨੋਵਸ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨੈਚੁਰਲ ਰਿਸੋਰਸਿਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਡਬਲਯੂਟੀਆਈ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਇਲ ਸੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਅਲਟਾਗੈਸ ਨੇ ਸਾਲ 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਲਈ 818 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਆਰਜ਼ੀ ਮੁਨਾਫਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮੌਜੂਦਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਸ਼ਟੇਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਅਨੁਸਾਰ ਊਰਜਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਗਭਗ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬੋਝ ਪਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੁਨਾਫਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਅਜੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੋਰ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਘਾਟਾਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਦੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਗੁੰਝਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਮ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 21.2 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 1.8 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2.4 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਵੱਧਣਗੀਆਂ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਵਾਧੂ ਮੁਨਾਫੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਕਸ ਲਗਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਰਕਮ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤੇ। This report was written by Divroop Kaur as part of the Local Journalism Initiative.