ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ?

ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਆਰਥਿਕ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਢੁਕਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਕਠਿਨ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਆਮ ਪ੍ਰਚੂਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ, ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੈਜ਼ਿਊਮੇ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੀ ਕਾਲ ਤੱਕ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ।
ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕ ਦੀ ਵਿਗੜ ਰਹੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰਿਆਂ, ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ‘ਤੇ ਪਿਆ। ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਮ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਘਟਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਠੱਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਸੁਸਤ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਅਸਾਮੀਆਂ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਪੱਕੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਖ਼ਪਤ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਦੀ ਘਾਟ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਢਾਂਚਾ ਓਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਪਰ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟ ਜਾਂ ਗੁਦਾਮ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ 10 ਅਸਾਮੀਆਂ ਖ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉੱਥੇ 2000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਾਈਨਾਂ ਲਗਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਅਸਾਵਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਤੰਗੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਹੋਰ ਵੀ ਕਰੜੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਭਰਤੀ ਮੈਨੇਜਰ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਜਦੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਥਾਨਕ ਕੰਮ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਬੋਰਡਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਇੰਨੇ ਔਖੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਾਲਰ ਖ਼ਰਚਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ, ਇਹ ਹੁਨਰਮੰਦ ਲੋਕ ਬਚਾਅ ਲਈ ਟੈਕਸੀ ਚਲਾਉਣ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਬਣਨ ਜਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਮੰਦੀ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਆਈਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਭਾਰੀ ਭਰਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਆਮ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਘਟੇ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 10-10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਿਹਲੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੋਕ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲੱਭਣ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਵੀਂਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸ਼ੀਏ ‘ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਅੱਜ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਐਂਟਰੀ ਲੈਵਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਵੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਖਦਾਈ ਪਹਿਲੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਦਰ ਬਾਕੀ ਉਮਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬੱਧੀ ਕੋਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੌਫੀ ਸ਼ਾਪਾਂ, ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ, ਹੁਣ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਰਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਵੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਦਾਰੇ ਰੈਜ਼ਿਊਮੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਏਆਈ ਅਤੇ ਐਪਲੀਕੈਂਟ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਅਸਾਮੀ ਲਈ 5000 ਦਰਖ਼ਾਸਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮੈਨੇਜਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦਾ। ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਖ਼ਾਸ ਕੀਵਰਡਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 95 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੈਜ਼ਿਊਮੇ ਪਹਿਲੇ ਪਲ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਸੂਰ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੇਵਸੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨੀਤੀਗਤ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਫੈਡਰਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਸਥਾਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੋਂ ਕਾਮੇ ਮੰਗਵਾਉਣ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਟੱਡੀ ਪਰਮਿਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਵਰਕ ਪਰਮਿਟ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲੇਬਰ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਲੋੜਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਰਜੀਹ ਮਿਲੇਗੀ।
ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਹੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਖੜੋਤ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅੜਿੱਕੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ, ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੱਬ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਅਸਮਾਨ ਵੰਡ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਓਂਟਾਰੀਓ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਘੋਰ ਕਿੱਲਤ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪ੍ਰੇਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਬਰਟਾ, ਸਸਕੈਚਵਨ ਜਾਂ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪਰ ਨਵੇਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਟੋਰਾਂਟੋ ਜਾਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੰਕਟ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਰਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਕਾਲ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ-ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਭਰਨ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਕੱਢਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਦੌਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਡਿਪਲੋਮਾ ਜਾਂ ਡਿਗਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਲੋਕ ਹੀ ਟਿਕ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖ਼ਾਸ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰ, ਸਥਾਨਕ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ, ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਸਾਧਣਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕੋਈ ਅਸਥਾਈ ਝਟਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮੁਲਕ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਢਾਂਚੇ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਟੌਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਡਰਲ ਨੀਤੀਆਂ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਪਰ ਫਿਲਹਾਲ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇਹ ਦੌਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਜਮ, ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤਪਸੰਦ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।