ਅਮਰੀਕੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਖਦਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਰੀ ਸਾਈਮਨ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਰਵਾਨਾ

44 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰਾ
ਔਟਵਾ (ਦਿਵਰੂਪ ਕੌਰ): ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਚਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਮੈਰੀ ਸਾਈਮਨ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਦੌਰਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਖਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ 44 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂਕ (Nuuk) ਵਿਖੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੌਂਸਲੇਟ (Consulate) ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੌਰੇ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸਾਰਣੀ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਰੀ ਸਾਈਮਨ 2 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 4 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 4 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 7 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੇਟੇ ਫਰੈਡਰਿਕਸਨ (Mette Frederiksen) ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੇਨਸ-ਫਰੈਡਰਿਕ ਨੀਲਸਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ।
ਇਹ ਦੌਰਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਦੌਰੇ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਭਾਈਵਾਲ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧ ਮੈਰੀ ਸਾਈਮਨ ਲਈ ਇਹ ਦੌਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਰਥ ਵੀ ਹਨ। ਮੈਰੀ ਸਾਈਮਨ ਖੁਦ ਇੱਕ ਇਨੁਇਟ (Inuit) ਆਗੂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1999 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਨੇੜਲਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1982 ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਇਹ ਦੌਰਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਹੁਣ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੂਕ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਕੌਂਸਲੇਟ: ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂਕ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੌਂਸਲੇਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਸਥਾਈ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਆਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੌਂਸਲੇਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਵਪਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਇਨੁਇਟ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਧਮਕੀਆਂ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਖਦਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ “ਖਰੀਦਣ” ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਮੁੜ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਰਕਟਿਕ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਚੌਕੰਨੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਉੱਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨੁਇਟ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਰਕਟਿਕ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ। ਮੈਰੀ ਸਾਈਮਨ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤਰੀ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਂਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਇਨੁਇਟ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਾਂਝੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰਾ ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੀ ਆਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੈਠ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਾਟੋ (NATO) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ—ਕੈਨੇਡਾ, ਨਾਰਵੇ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ—ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਇਕਪਾਸੜ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮੈਰੀ ਸਾਈਮਨ ਦਾ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਜਾਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਟਵਾ ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਰਕਟਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ।